Chi tiết

Hệ thống giáo dục Mỹ

Hệ thống giáo dục Mỹ được xem là một trong những hệ thống tiến bộ nhất trên thế giới, đề cao sự đa dạng. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về hệ thống cũng như đặc điểm của từng bậc học cũng như loại hình giáo dục.

Bậc trung học

Học sinh tại Mỹ có thể chọn học tập tại trung học tư thục hoặc công lập hoặc các trường chuyên đào tạo dự bị đại học trong hệ thống giáo dục Mỹ:

Trường công lập (Public School): Chi phí do chính quyền địa phương, bang hoặc liên bang tài trợ. Có 85% số học sinh chọn theo học.

Trường tư (Private School): Do tư nhân mở dưới hình thức phi lợi nhuận hoặc vì lợi nhuận. Khoảng trên 10% học sinh theo học.

Trường dự bị đại học (College-preparatory Schools): Đây là những trường chú trọng về việc chuẩn bị cho học sinh thành công trong môi trường học tập khắc nghiệt ở bậc đại học. Trường cũng dành cho những học sinh thích thử thách và hoàn thiện bản thân với những cơ hội mới. Các trường này thường của tư nhân, được tổ chức dưới dạng nội trú (boarding – hoàn toàn theo mô hình ở Anh) lẫn với bán trú (day-school: chỉ ở trường ban ngày), hoặc chỉ dành riêng cho nam (All-boys), nữ (All-girls), hay cho cả nam nữ (Co-ed).

Trường tôn giáo (Religious affiliated schools): Những trường chú trọng về một tôn giáo hoặc tín ngưỡng nào đó. Trường được trợ cấp bởi nhà thờ hoặc các tổ chức tôn giáo khác, do vậy giáo trình học và một số chính sách của trường có ảnh hưởng tôn giáo, độ ảnh hưởng phụ thuộc từng trường. Học phí tại các trường theo tôn giáo thường thấp hơn các trường độc lập vì có nguồn tài trợ được nhắc tới phía trên. Có nhiều trường nhóm này vẫn theo mô hình giáo dục dự bị đại học.

Ngoài ra còn có Trường quân sự, Trường căn bản, Trường cho học sinh cần giúp đỡ đặc biệt, v..v.., tất cả nhằm đáp ứng được sự đa dạng về hoàn cảnh của học sinh. Tất cả các trường trung học phổ thông đều đào tạo bằng tốt nghiệp 12 năm (High School Diploma).

Bậc Cao đẳng và Đại học

Trường dạy nghề (Vocational/Technical School): Dù rất ít sinh viên Việt Nam theo học tại các trường nghề, loại hình này khá phổ biến đối với các học sinh Mỹ. Các trường dạy nghề trang bị cho sinh viên kiến thức chuyên sâu vào một lãnh vực nhất định: cơ khí, kỹ thuật hỗ trợ xét nghiệm y khoa, sữa chữa vi tính – điện tử…

Cao đẳng Cộng đồng (Community College): là trường thuộc hệ đào tạo cử nhân cao đẳng (hệ hai năm). Các lớp học ở đây không chỉ thiên về thực hành mà còn tập trung vào các buổi lý thuyết nâng cao chuyên môn và mở rộng kiến thức. Cao đẳng cộng đồng và trường nghề trong hệ thống giáo dục Mỹ đều không qui định tuổi. Một số trường cao đẳng, còn được gọi là Junior College, vừa có cả chương trình của Cao đẳng Cộng đồng, vừa có cả chương trình của một trường dạy nghề.

Đối với sinh viên quốc tế lần đầu tiên đến Mỹ, họ có thể đến các trường cao đẳng cộng đồng theo học các lớp tiếng Anh, tập thực hành nghe/ nói tiếng Anh cũng như làm quen với tốc độ giảng dạy và những khác biệt của phương pháp giáo dục Mỹ.

Đại học công lập (Public University): là các trường được nhà nước tài trợ kinh phí. Các đại học công lập lớn như Đại Học California tại San Francisco hay Đại Học Virginia là một trong số những học viện nghiên cứu xuất sắc trong hệ thống giáo dục Mỹ. Sinh viên tại đây có nhiều cơ hội tiếp xúc với các đề tài nghiên cứu nổi tiếng và gặp gỡ các sinh viên từ mọi sắc tộc trên thế giới. Nơi đây cũng là điểm quy tụ rất nhiều giáo sư có danh tiếng trong chuyên môn.

Đại học tư thục (Private University): Có thể nói đây là loại hình giáo dục đắt tiền nhất trong hệ thống giáo dục Mỹ và cũng là nơi sản sinh ra nhiều nhân tài ở mọi lãnh vực, ví dụ Trường Đại Học Harvard (Massachussette), Đại Học Yale (Connecticut),… Tại đây, sinh viên thường được rèn luyện thói quen và khả năng tự học cao. Các bạn được tiếp cận và giảng dạy bởi những giáo sư hàng đầu nước Mỹ, đôi khi có cả những giảng viên thỉnh giảng, hay những chuyên gia hàng đầu trên thế giới.

Đại học tư nhỏ (Liberal Arts College): Nhiều bạn hiểu lầm hệ thống Liberal Arts College là một dạng như Community College vì từ “College” làm các bạn liên tưởng đến “Cao đẳng”. Nhưng trên thực tế, Liberal Arts College là hệ thống đại học 4 năm, bao gồm công lập (public liberal art college) và tư thục (private liberal art college). Điểm khác nhau duy nhất: “Liberal Arts College” nhỏ hơn các “University” về khuôn viên trường học cũng như số lượng giảng viên và sinh viên. Đa phần các trường đại học 4 năm này chỉ có hệ thống đại học hệ cử nhân. Một số ít trường có thêm chương trình sau đại học.

Sau đại học

Dự bị Thạc sĩ (Pre-Master’s): Bạn có thể phải tham gia khóa học Dự bị Thạc sĩ nếu bằng cấp hoặc khả năng tiếng Anh của bạn chưa hoàn toàn đáp ứng yêu cầu nhập học của chương trình Thạc sĩ. Các khóa học thường kéo dài từ 1 học kỳ đến 1 năm học với nội dung bao gồm những môn học chuyên ngành, môn học về kỹ năng học tập, văn hóa và ngôn ngữ. Đánh giá kết quả học tập bằng các bài kiểm tra hết môn và có thể bao gồm các bài thi.

Chứng chỉ hoặc bằng sau đại học (PG Cert/Dip): Khóa học thường kéo dài 1 năm học theo hình thức lên lớp, không bao gồm phần viết luận văn và nghiên cứu. Các bằng cấp này được xem là bằng cấp chuyên môn trong các lĩnh vực liên quan như giáo dục hoặc quản lý, tạo ra một sự khởi đầu tuyệt vời cho bạn. Đánh giá kết quả học tập bằng các bài kiểm tra hết môn và/hoặc các bài thi cuối khóa.

Thạc sĩ chuyên ngành (MA, MSc, LLM, Med,…): Chương trình Thạc sĩ chuyên ngành thường kéo dài trong một năm (12 tháng). Học thạc sĩ chuyên ngành là để ra đi làm. Bạn sẽ lên lớp học để hoàn tất một số học phần (học tại lớp, dự seminar, viết tiểu luận và thi) và viết luận văn. Đánh giá kết quả học tập bằng các bài kiểm tra hết môn và/hoặc các bài thi cuối khóa và luận văn.

Thạc sỹ nghiên cứu (MA, MSc by research, Mres, MPhil): Chương trình kéo dài từ 2 đến 3 năm. Những người học thạc sĩ nghiên cứu là để học tiếp lên Tiến sĩ. Bạn sẽ không phải lên lớp mà dành tất cả thời gian cho công tác nghiên cứu và làm việc dưới sự hướng dẫn của một giáo sư. Kết quả cuối cùng được đánh giá dựa trên chất lượng bài luận văn khoảng 30.000 – 40.000 từ.

Tiến sỹ (PhD, DPhil): Chương trình kéo dài tối thiểu 4 năm (từ 3 đến 6 năm). Suốt thời gian học bạn sẽ phải làm công tác nghiên cứu về một đề tài nào đó dưới sự hướng dẫn của một giáo sư. Năm cuối chương trình bạn sẽ được yêu cầu nộp một bài luận văn khoảng 70.000-100.000 từ. Kết quả cuối cùng được đánh giá dựa trên chất lượng bài luận. Ngoài ra, còn có một số văn bằng Tiến sĩ chuyên môn khác như Tiến sĩ Giáo dục (Ed.D.), Tiến sĩ Quản trị Kinh doanh (D.B.A.), và Tiến sĩ Y khoa (M.D.).